17.6 C
Athens
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, 2026
Αρχική Πολιτική Γεωπολιτική Η ανατροπή του Άσαντ στη Συρία

Η ανατροπή του Άσαντ στη Συρία

Το 2024, η οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ, παρακλάδι της Αλ Κάιντα, εξαπολύει αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον των κυβερνητικών στρατευμάτων της Συρίας σε μεγάλες πόλεις και στην πρωτεύουσα Δαμασκό. Μέσα σε λίγες μέρες επικρατεί ολοκληρωτικά και αναγκάζει τον Άσαντ να διαφύγει στην Μόσχα. Έπειτα από 10 χρόνια εμφυλίου, οι δυνάμεις των ανταρτών παίρνουν τον έλεγχο της χώρας. Έληξε έτσι η δυναστεία της οικογένειας Άσαντ που κυβέρνησε αυταρχικά την Συρία για 54 χρόνια.

Πολιτισμικά χαρακτηριστικά της Συρίας

Ο πληθυσμός της Συρίας είναι 24.000.000 και πρωτεύουσά της είναι η Δαμασκός. Οι κάτοικοι είναι 50% Άραβες, 15% Αλαουίτες (εθνότητα στην οποία ανήκει ο Άσαντ), 10% Κούρδοι, 10% Λεβαντίνοι και ένα 15% διαφόρων εθνοτήτων. Αξίζει να αναφερθεί ότι 6.000.000 Σύριοι διέφυγαν από την χώρα για να αποφύγουν τις συρράξεις κατά την περίοδο του εμφυλίου. Από αυτούς 3.000.000 ζουν στην Τουρκία σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Πληθυσμιακή κατανομή στη Συρία

Το 74% των Σύριων είναι Σουνίτες μουσουλμάνοι, 13% μουσουλμάνοι Αλαουίτες, Ισμαηλίτες και Σιίτες, 10% Χριστιανοί, και 3% Δρούζοι. Η επίσημη γλώσσα είναι τα Αραβικά, και έπονται τα Κουρδικά που ομιλούνται στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.

Ιστορικό υπόβαθρο

Τη Μεσολιθική Περίοδο, στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα η Συρία αναπτύσσεται ο Νατουφιανός πολιτισμός (9000 π.Χ.). Οι Νατούφιοι ζουν σε σπηλιές αλλά και σε πολύ μικρά πρώιμα χωριά. Είναι κυρίως κυνηγοί αλλά συλλέγουν και άγριους καρπούς (σιτάρι, κριθάρι). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι θάβουν τους νεκρούς τους σε νεκροταφεία μαζί με τα προσωπικά τους αντικείμενα.

Με σκίαση ο Νατουφιανός Πολιτισμός που εκτείνεται από την σημερινή Συρία έως το Ισραήλ και την Ιορδανία

Την 3η χιλιετία π.Χ., η περιοχή της σημερινής Συρίας κατοικείται διαδοχικά από Σουμέριους (~2320 π.Χ.), Ακκάδιους (~2275 π.Χ.), και Αμορίτες (~2000 π.Χ.).

Την 2η χιλιετία π.Χ., οι Χετταίοι εδραιώνουν την κυριαρχία τους στην περιοχή (~1350 π.Χ.) και στη συνέχεια οι Ασσύριοι (~1290 π.Χ.).

Την 1η χιλιετία π.Χ., και συγκεκριμένα το 612 π.Χ. η Βαβυλωνιακή Αυτοκρατορία με τον Ναβουχοδονόσορ Β’ καταλαμβάνει τα εδάφη της Συρίας. Θα παραμείνουν υπό τον έλεγχό της για πενήντα χρόνια μέχρι το 539 π.Χ. που κατακτώνται από τον Κύρο Β’ της Περσικής Αυτοκρατορίας. Το 334 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος εισβάλλει στην Μέση Ανατολή και την κατακτά. Τη Μακεδονική κυριαρχία ακολουθεί η Ρωμαϊκή περίοδος (64 π.Χ. – 300 μ.Χ.).

Στη μετά Χριστόν εποχή, η σημερινή Συρία γίνεται τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (300 – 634 μ.Χ.). Στη συνέχεια κατακτάται από τους Άραβες μέχρι το 1516 μ.Χ. που περιέρχεται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία όπου παραμένει υποταγμένη για 400 χρόνια.

Πίνακας του Γκούσταβ Μπάουερνφαϊντ, “Η Πύλη του Μεγάλου Τεμένους των Ομεϋαδών, Δαμασκός” (1890)

Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τη Συμφωνία του Σαν Ρέμο (1920), η Συρία γίνεται Γαλλικό προτεκτοράτο. Το 1946 αποκτά την ανεξαρτησία της.

Με πραξικόπημα το 1966, αξιωματικοί καταλαμβάνουν την εξουσία. Ανάμεσα στους πρωταίτιους βρίσκεται ο διοικητής της Πολεμικής Αεροπορίας, Χαφέζ Αλ Άσαντ, που γίνεται υπουργός άμυνας. Με τη σειρά του ο Χαφέζ Αλ Άσαντ κάνει πραξικόπημα το 1970, και το 1971 γίνεται Πρόεδρος της Συρίας. Θα παραμείνει στην εξουσία μέχρι τον θάνατό του το 2000 που θα τον διαδεχθεί ο γιος του Μπασάρ Αλ Άσαντ.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μπασάρ Αλ Άσαντ, η Αραβική Άνοιξη μεταδίδεται καί στη Συρία (2011). Χιλιάδες κόσμου, φοιτητές, νέοι, διανοούμενοι και απλοί πολίτες βγαίνουν στους δρόμους διαδηλώνοντας υπέρ της δημοκρατίας και ζητώντας περισσότερη ελευθερία. Το καθεστώς του Άσαντ καταπνίγει βίαια τις διαδηλώσεις με πολλούς νεκρούς. Ακολουθεί μια μακρά περίοδος διώξεων όπου φυλακίζονται και βασανίζονται χιλιάδες πολιτών. Ο Άσαντ δεν δίστασε να βομβαρδίσει με χημικά όπλα ολόκληρες περιοχές, με αποκορύφωμα τον βομβαρδισμό με την τοξίνη σάριν της πόλης Γκούτα αφήνοντας 1.729 νεκρούς. Ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ αντιφρονούντων και καθεστωτικών θα διαρκέσει μέχρι την πτώση του Άσαντ το 2024.

Οι πολεμικές επιχειρήσεις

Συριακά στρατεύματα Άσαντ VS Ελεύθερος Συριακός Στρατός (2011 – 2012)

Η Αραβική Άνοιξη που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2010 από την Τυνησία εξαπλώνεται και στα γειτονικά κράτη. Μεταξύ αυτών καί στην Συρία. Λαοθάλασσα κατακλύζει τους δρόμους όλης της χώρας ζητώντας περισσότερη ελευθερία, λιγότερη καταπίεση και διαφθορά. Το Απρίλιο του 2011, το καθεστώς του Άσαντ που διοικεί αυταρχικά την χώρα, παρατάσσει τανκς και στρατό βυθίζοντας στο αίμα τις διαδηλώσεις (με την συνδρομή της Ρωσίας και του Ιράν).

Τον Ιούλιο του 2011 αντιφρονούντες στρατιωτικοί δημιουργούν τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό με σκοπό να ανατρέψουν τον Άσαντ (με την ήπια συνδρομή της Τουρκίας, των ΗΠΑ, και χωρών του Περσικού Κόλπου). Όμως ελλείψει επαρκούς οπλισμού και κεντρικής διοίκησης η προσπάθειά τους αποτυγχάνει.

Οι αντιμαχόμενες δυνάμεις στον εμφύλιο 2011 -2012

Αλ Κάιντα & Ισλαμικό ΚράτοςVS Συριακά στρατεύματα Άσαντ (2012 – 2015 )

Η αποτυχία του Ελεύθερου Συριακού Στρατού ωθεί πολλούς μαχητές να ενταχθούν σε ισλαμιστικές ένοπλες ομάδες. Η Αλ Κάιντα δράττει την ευκαιρία και με την οικονομική ενίσχυση χωρών του Κόλπου ξεκινάει τον Φεβρουάριο του 2012 ένοπλη τζιχάντ για να ανατρέψει το καθεστώς Άσαντ.

Τον Απρίλιο του 2013 δημιουργείται το Ισλαμικό Κράτος από ισλαμιστικές ομάδες στο Ιράκ. Μέσα σε λίγους μήνες καταφέρνει να ελέγξει μεγάλο μέρος της Ανατολικής Συρίας και του Δυτικού Ιράκ. Βλέποντας ότι ο Άσαντ κινδυνεύει, η Ρωσία αποφασίζει τον Σεπτέμβριο του 2015 να εμπλακεί ενεργά συνδράμοντας με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Το ίδιο πράττει και το Ιράν όχι μόνο συμβουλεύοντας τον Άσαντ αλλά εξοπλίζοντάς τον και παρέχοντάς του μαχητές από την παραστρατιωτική οργάνωση των Μπασίτζ.

Αλ Κάιντα & Ισλαμικό ΚράτοςVSΗΠΑ, σύμμαχοι, Κούρδοι μαχητές (2015 – 2019 )

Ανάχωμα στην επέκταση του Ισλαμικού Κράτους υψώνουν Κούρδοι μαχητές βόρεια της Συρίας που συνδέονται στενά με τον Κουρδικό Απελευθερωτικό Στρατό (PKK). Αποδεικνύονται αξιόμαχος αντίπαλος των εξτρεμιστών γεγονός που τους καθιστά αξιόπιστο σύμμαχο των δυτικών δυνάμεων. Οι ΗΠΑ και η συμμαχία που είχαν συστήσει (Μ. Βρετανία, Γαλλία κ.α) με την πολύτιμη συνδρομή των Κούρδων μαχητών καταφέρνουν τον Μάρτιο του 2019 να αποδεκατίσουν το Ισλαμικό Κράτος, περιορίζοντάς το σε μερικές χιλιάδες μαχητών σε μικρούς σκόρπιους θύλακες.

Κούρδοι μαχητές στη Συρία

Μέχρι τότε οι ΗΠΑ κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ Τουρκίας και Κούρδων. Όμως τον Οκτώβριο του 2019, παρά τις υποσχέσεις για πιθανή δημιουργία ενός κουρδικού κράτους, οι ΗΠΑ ενδίδουν στην πίεση της Άγκυρας. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποσύρει τους 1.000 Αμερικανούς στρατιώτες που συνδράμουν τους Κούρδους και τους αφήνουν αβοήθητους να αντιμετωπίσουν τα πυρά του Τουρκικού στρατού.

Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ ΣαμVSΣυριακά στρατεύματα Άσαντ (2024)

Στα τέλη του 2024 η οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ, παρακλάδι της Αλ Κάιντα, εξαπολύει αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον των Συριακών στρατευμάτων του Άσαντ σε μεγάλες πόλεις και στην πρωτεύουσα Δαμασκό. Μέσα σε λίγες μέρες επικρατούν ολοκληρωτικά και αναγκάζουν τον Άσαντ να διαφύγει στην Μόσχα.

Θρησκευτικός διαχωρισμός στη Συρία

Ο αρχηγός της οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ και σημερινός πρόεδρος της Συρίας, Αχμέντ Αλ Σαράα, πέτυχε να ανατρέψει το καθεστώς εκμεταλλευόμενος μια σειρά από γεγονότα που είχαν αποδυναμώσει τους συμμάχους του Άσαντ. Το Ισραήλ είχε επιφέρει σοβαρά πλήγματα στην ηγεσία της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και είχε σφηροκοπήσει με αεροπορικούς βομβαρδισμούς το Ιράν. Την ίδια περίοδο η Ρωσία είχε στρέψει την προσοχή της στο μέτωπο με την Ουκρανία.

Ανθρώπινες απώλειες: 400,000.

Μετακίνηση πληθυσμού: 6,000,000 (εκτός Συρίας), 6,000,000 (εντός Συρίας).

Αφήστε μια απάντηση

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ