19.7 C
Athens
Τρίτη, 17 Νοεμβρίου, 2026
Αρχική Πολιτική Γεωπολιτική Ουκρανία – Ρωσία: πόλεμος και ειρήνη

Ουκρανία – Ρωσία: πόλεμος και ειρήνη

Σύντομη ιστορία της Ουκρανίας

Εποχή του Σιδήρου (αρχές της 1ης χιλιετίας π.Χ.) η περιοχή που σήμερα είναι η Ουκρανία κατοικήθηκε αρχικά από τους Κιμμέριους. Οι Κιμμέριοι ήταν μια νομαδική φυλή από την Ευρασία, για την οποία γίνεται πρώτη φορά αναφορά στην Οδύσσεια του Ομήρου. Στους Κιμμέριους οφείλεται η τεχνογνωσία χαλιναγώγησης του αλόγου, που μεταλαμπάδευσαν σε όλη την Ευρώπη. Το άλογο μετατρέπεται σε απαραίτητο πολεμικό εργαλείο.

Έπειτα καταλαμβάνουν την περιοχή Σκύθες και στην συνέχεια Σαρμάτες, καί οι δύο ευρασιατικής καταγωγής νομαδικές φυλές.

1η χιλιετία μ.Χ. Εισβάλλουν Γότθοι, Ούνοι, Πρωτοβούλγαροι, Αβάροι, Χαζάροι και Μαγιάροι, και τον 4ο αιώνα σλαβικές φυλές.

(αριστερά) νόμισμα της εποχής του Volodymyr I με το σύμβολο της τρίαινας (δεξιά) που υιοθετήθηκε το 1992 ως οικόσημο της Ουκρανίας, σύμβολο της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας.

882 μ.Χ. Βίκινγκ ιδρύουν το μεσαιωνικό κράτος των Ρως του Κιέβου.

988 μ.Χ. Ο αρχηγός του κράτους των Ρως του Κιέβου, Volodymyr I, απαρνείται τις σκανδιναβικές παραδόσεις και ασπάζεται τον Χριστιανισμό.

1240 Το κράτος των Ρως του Κιέβου κατακτάται από τους Μογγόλους

14ος – 18ος αι. Τμήματα της σημερινής Ουκρανίας περνάνε υπό Λιθουανικό και Πολωνικό έλεγχο.

Πανοπλία ιππέα και εξοπλισμός ίππου. Σίδηρος. 12ος-13ος αιώνας, επαρχία Κιέβου, Netelo, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

18ος αι. Η Ουκρανία γίνεται μέρος της Ρωσίας.

Ρωσική Επανάσταση του 1917 Η Ουκρανία γίνεται μία από τις Δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης.

24 Αυγούστου 1991 Το Ουκρανικό Κοινοβούλιο συνεδριάζει και με ψήφους 346 υπέρ, 1 κατά και 3 λευκά υπερψηφίζει την Ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Παράλληλα προκηρύσσει δημοψήφισμα για την 1 Δεκεμβρίου ώστε να αποφανθούν οι πολίτες.

1 Δεκεμβρίου 1991 Με ποσοστό 90% οι Ουκρανοί πολίτες τάσσονται με δημοψήφισμα υπέρ της ανεξαρτησίας τους από την Ρωσία.

Πολιτικές εξελίξεις που οδήγησαν στον πόλεμο

Τον Νοέμβριο του 2000 βγαίνουν στη δημοσιότητα κασέτες που εμπλέκουν τον νυν Ουκρανό πρόεδρο Λεονίντ Κούτσμα στη δολοφονία του ερευνητή δημοσιογράφου Γκεόργκι Γκονγκάντζε. Χιλιάδες Ουκρανών βγαίνουν στους δρόμους ζητώντας να μπει τέλος στο παρακράτος και τη διαφθορά.

Το 2003 ο πρόεδρος Κούτσμα προτείνει αντιδημοκρατικές συνταγματικές αλλαγές που περιορίζουν την κοινοβουλευτική άσκηση εξουσίας, αλλαγές που αποτυγχάνουν να περάσουν στο κοινοβούλιο.

Στις προεδρικές εκλογές της Ουκρανίας το 2004 δύο είναι οι βασικοί υποψήφιοι. Ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, τον οποίο στηρίζει σθεναρά ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, και που προωθεί ένα φιλορωσικό, ευρασιατικό, πολιτικά αυταρχικό και οικονομικά φιλελεύθερο μοντέλο. Στον αντίποδα, ο Βίκτορ Γιούτσενκο πρεσβεύει μια φιλοευρωπαϊκή στροφή της χώρας, με πρόγραμμα κατά της διαφθοράς και υπέρ της διαφάνειας. Τον Σεπτέμβριο, ένα μήνα πριν τις εκλογές, η υγεία του Γιούτσενκο αρχίζει να φθίνει και έπειτα από εξετάσεις αποδεικνύεται ότι είχε δηλητηριαστεί με διοξίνη. Καταφέρνει να επιζήσει και παραμένει υποψήφιος στις εκλογές.

Στις εκλογές της 31ης Οκτωβρίου, κανένας από τους δύο υποψηφίους δεν συγκεντρώνει πάνω από 50%. Κι έτσι διενεργούνται επαναληπτικές εκλογές στις 21 Νοεμβρίου όπου αποδεδειγμένα νοθεύεται το εκλογικό αποτέλεσμα και κερδίζει ο Γιανούκοβιτς. Η κοινωνική αγανάκτηση δεν αργεί να εκφραστεί με ένα εκατομμύριο πολιτών στους δρόμους. Μόλις έχει ξεκινήσει η λεγόμενη “Πορτοκαλί Επανάσταση“.

Με την πίεση του δρόμου, το Ουκρανικό κοινοβούλιο και το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας κρίνει άκυρο το αποτέλεσμα και προκηρύσσονται νέες εκλογές για τις 26 Δεκεμβρίου. Παρά την περιορισμένη νοθεία που λαμβάνει εκ νέου χώρα, νέος πρόεδρος αναδεικνύεται ο Βίκτορ Γιούτσενκο με ποσοστό 51,99%.

Βίκτορ Γιούτσενκο, Zoda.gov.ua, CC BY 4.0

Από το 2005 έως το 2010 το πολιτικό κλίμα στην Ουκρανία παραμένει τεταμένο και ασταθές. Στις εκλογές του 2010 εκλέγεται ο φιλορώσος Βίκτορ Γιανουκόβιτς κερδίζοντας οριακά την Γιούλια Τιμοσένκο που είχε πρωτοστατήσει στην Πορτοκαλί Επανάσταση.

Μετά από μια επεισοδιακή συνεδρίαση, το ουκρανικό κοινοβούλιο ψηφίζει την επέκταση της παραχώρησης της στρατιωτικής βάσης της Ρωσίας στο λιμάνι της Κριμαίας από το 2017 που έληγε μέχρι το 2042. Ως αντάλλαγμα η Ουκρανία λαμβάνει ρωσικό φυσικό αέριο σε χαμηλότερη τιμή.

Η χώρα γυρίζει σταδιακά την πλάτη της στη Δύση και στην δημοκρατία. Το 2011 η Τιμοσένκο κατηγορείται για κατάχρηση εξουσίας και της επιβάλλεται ποινή κάθειρξης επτά ετών.

Τον Νοέμβριο του 2013 έπειτα από πίεση που δέχεται από την Ρωσία, ο Ουκρανός πρόεδρος Γιανουκόβιτς αναβάλλει την υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης και της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου με την Ε.Ε.. Ως αντιστάθμισμα η Ρωσία προμηθεύει φθηνό φυσικό αέριο και προσφέρεται να αγοράσει 15 δισεκατομμύρια Ουκρανικών ομολόγων για την τόνωση της παραπαίουσας ουκρανικής οικονομίας.

Οι διαδηλώσεις σταδιακά μετατρέπονται σε εξέγερση και τον Ιανουάριο του 2014 ο Γιανουκόβιτς περιορίζει το δικαίωμα στην διαμαρτυρία. Αιματηρές συγκρούσεις ξεσπούν ανάμεσα σε διαδηλωτές και αστυνομία με σημείο αναφοράς την κεντρική πλατεία του Κιέβου, την πλατεία Μεϊντάν. Ενώ το κοινοβούλιο ετοιμαζόταν να περάσει ψηφοφορία για την αποπομπή του, ο πρόεδρος Γιανουκόβιτς διαφεύγει και επανεμφανίζεται στις 28 Φεβρουαρίου στην Ρωσία όπου καταγγέλλει ως πραξικόπημα την καθαίρεσή του.

Ο πόλεμος της Ουκρανίας με την Ρωσία

Η κατάληψη της Κριμαίας (2014)

Τον Φεβρουάριο του 2014, στρατιώτες χωρίς διακριτικά χώρας καταλαμβάνουν κρίσιμα στρατηγικά κτίρια στην Κριμαία. Συγκεκαλυμμένα η Ρωσία επιτίθεται στην Ουκρανία.

Από το χάος που δημιουργείται οι ρωσόφιλοι απευθύνουν έκκληση βοήθειας προς τη “μητέρα πατρίδα”. Η Ρωσία ανταποκρίνεται και τον Μάρτιο επίσημα πλέον τα στρατεύματά της διεισδύουν και προσαρτούν την Κριμαία.

Έκτοτε δημιουργούνται διασυνοριακές μικροεντάσεις χωρίς όμως μεγάλης εμβέλειας πολεμικές συγκρούσεις.

Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν πλήρως διαρραγεί σε διπλωματικό και ενεργειακό επίπεδο. Το 80% του φυσικού αερίου της Ρωσίας που φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση (το 1/4 απ’ όσο καταναλώνει συνολικά) περνάει μέσω της Ουκρανίας.

Ανθρώπινες απώλειες: σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights) ανέρχονται σε 14.300 νεκρούς (3.400 πολίτες, 4.400 Ουκρανοί στρατιώτες, 6.500 ένοπλοι) και 38.000 τραυματίες (8.000 πολίτες, 14.000 Ουκρανοί στρατιώτες, 16.000 ένοπλοι).

Εισβολή και προσπάθεια κατάκτησης (2022 – σήμερα)

Τον Φεβρουάριο του 2022 η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία με σκοπό να καθυποτάξει όλη τη χώρα. Ως πρόσχημα χρησιμοποιείται η επιθυμία της Ουκρανίας να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ, γεγονός που προβάλλεται από την Ρωσία ως απειλή της εθνικής της ασφαλείας.

Οι συγκρούσεις που μαίνονται κυρίως στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, μιας και η επίθεση της Ρωσίας στα βορειοδυτικά αποτυγχάνει, είναι ιδιαίτερα σκληρές με πολλά θύματα. Σε μια διαμάχη μεταξύ Δαβίδ και Γολιάθ η Ουκρανία αντιστέκεται γενναία έχοντας πολεμική υλικοτεχνική συνδρομή από τη Δύση.

Σύσσωμος ο πολιτισμένος κόσμος τάσσεται με το πλευρό της Ουκρανίας και εναντίον της Ρωσίας, η οποία προσβλέπει στην επέκταση των συνόρων της και της γεωπολιτική της επιρροής. Η Ρωσία θέλει να επιβληθεί παγκοσμίως ως ο κυρίαρχος ενεργειακός προμηθευτής.

Ανθρώπινες απώλειες: Καμία από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές δεν έχει ανακοινώσει επίσημα στοιχεία.

Τον Ιούλιο του 2026, έρευνα που δημοσιεύθηκε από το Center For Strategic & International Studies αναφέρει:

μέχρι στιγμής… (Νοέμβριος του 2026)

… η Ουκρανία μετρά περίπου 400.000 τραυματίες και 150.000 νεκρούς στρατιώτες.

… η Ρωσία μετρά περίπου 1 εκατομμύριο τραυματίες και 450.000 νεκρούς στρατιώτες. Τους τελευταίους μήνες που έχουν ενταθεί οι μάχες φημολογίες κάνουν λόγο για 30.000 νεκρούς κάθε μήνα. Αριθμός που ξεπερνά την μηνιαία στρατολόγηση η οποία δεν ξεπερνά τις 27.000.

Τον Ιούνιο του 2026, έρευνα που δημοσιεύθηκε από το Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights αναφέρει:

… η Ουκρανία μετρά 13.257 νεκρούς και 41.846 τραυματίες πολίτες.

… η Ρωσία μετρά 2.869 νεκρούς και 4.744 τραυματίες πολίτες.

Επίλογος

Ο Ουκρανικός λαός πληρώνοντας μεγάλο κόστος, αντιστέκεται γενναία απέναντι σε έναν δυνατότερο αντίπαλο με βασικό όπλο την δίψα για αυτοδιάθεση και υπερασπίζοντας το δικαίωμά του στην ελευθερία. Η φρίκη που προκαλεί ο αδιάκοπος βομβαρδισμός, το άγχος του τι θα ξημερώσει η επόμενη μέρα, η θλίψη της απώλειας οικείων προσώπων στο μέτωπο… τα καθημερινά αισθήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπη σύσσωμη η Ουκρανία. Επιπλέον εμπόδιο, οι αντίξοες φυσικές συνθήκες. Το κρύο και η στέρηση βασικών αγαθών που ο αντίπαλος φροντίζει εσκεμμένα να προκαλέσει την έλλειψή τους στοχεύοντας στο ηθικό πολιτών και στρατιωτών. Οι Ουκρανοί και οι Ουκρανές μάχονται γενναία καί έναν αδυσώπητο αντίπαλο αλλά καί με τον ίδιο τους τον εαυτό.

Αφήστε μια απάντηση

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ