Το Matrix

Οι ταινίες The Matrix (1999), The Matrix Reloaded (2003), και The Matrix Revolutions (2003), υπήρξαν από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες του Χόλιγουντ αφού με κόστος παραγωγής 460 εκατομμύρια $ απέφεραν πάνω από 1,5 δις $ κέρδη. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα συνονθύλευμα τριών φιλμικών ειδών: γουέστερν, επιστημονικής φαντασίας και Kung-Fu.

Μέσω της καταδυνάστευσης του ανθρώπινου είδους από τις μηχανές αναδεικνύονται περιβαλλοντολογικές και θρησκευτικές ανησυχίες όπως και ζητήματα φονταμενταλισμού και τρομοκρατίας. Ο περίφημος θεωρητικός επιστήμονας Steven Hawking που διδάσκει στο πανεπιστήμιο του Cambridge, έδρα που άλλοτε κατείχε ο Ισαάκ Νεύτωνας, δήλωσε πρόσφατα:

In contrast with our intellect, computers double their performance every 18 months. So the danger is real that they could develop intelligence and take over the world. We must develop as quickly as possible technologies that make possible a direct connection between brain and computer, so that artificial brains contribute to human intelligence rather than opposing it.

Τουτέστιν, ο κίνδυνος να υπερκεράσουν οι υπολογιστές τον ανθρώπινο παράγοντα είναι υπαρκτός.

Έχει ενδιαφέρον να αναφερθεί το πολιτικό-κοινωνικό περιβάλλον που υπήρχε πριν την έξοδο των ταινιών στους κινηματογράφους. Η τριλογία του Matrix παρουσιάζει μια εσχατολογική πραγματικότητα. Οι άνθρωποι είναι αυτοί που αποφασίζουν να καταστρέψουν με πυρηνικά την ατμόσφαιρα ελπίζοντας ότι αυτό θα αποτρέψει την κυριαρχία των μηχανών.

Η πρώτη ταινία βγήκε στις αίθουσες το 1999, δηλαδή πριν συμβεί η τρομοκρατική επίθεση στους δίδυμους πύργους την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Εξ ου και η ανυπαρξία αντιδράσεων στην παρουσίαση των κατοίκων της υπόγειας πόλης Zion ως τρομοκράτες (με την καλή έννοια) που σε αντιστοιχία με τις ΗΠΑ αντιμάχονται τον άξονα του κακού χρησιμοποιώντας όπλα μαζικής καταστροφής. Ας συγκρατήσουμε το γεγονός, ότι το 1999 ήταν χρονιά που κυριαρχούσε η φρενίτιδα μιας επερχόμενης αποκάλυψης. Τα μίντια προέβαλαν σε καθημερινή βάση άρθρα μεταφυσικού περιεχομένου. Τι θα γινόταν όταν τα μεσάνυχτα της 31ης Δεκεμβρίου η ανθρωπότητα έκλεινε 2000 χρόνια από τη γέννηση του Ιησού; Θα έφτανε άραγε η στιγμή κατά την οποία θα επιβεβαιώνονταν οι γραφές; Θα ήταν ο ιός των υπολογιστών, ο επονομαζόμενος Y2K, ο σπινθήρας ανάφλεξης και η αρχή του τέλους του πολιτισμού όπως τον γνωρίζουμε; Ο μηδενισμός όλων των ημερομηνιών στους υπολογιστές θα μας έφερνε πραγματικά πίσω στο σημείο μηδέν; Ανάλογη καταστροφολογία είχε εκφραστεί προηγουμένως και από άλλες ταινίες. Το Χόλιγουντ είναι μια βιομηχανία που αφουγκράζεται την κοινωνία και κυρίως πατάει στις ανθρώπινες ανησυχίες ώστε να αποκομίσει κέρδη. Το 1998 στην ταινία Armageddon, η εσχατολογία μετουσιώνεται σε έναν τεράστιο αστεροειδή που απειλεί να αφανίσει ολόκληρο τον πλανήτη. Το 1999, η ταινία End of Days με πρωταγωνιστή τον Arnold Schwarzenegger πραγματεύεται άμεσα και χωρίς τρικ μυθοπλασίας ή συμβολισμούς ένα παρόμοιο σενάριο αποκάλυψης.

(περισσότερα για τη σημειολογία στο Matrix εδώ)

 

Πηγές

Descartes: The Philosophical Writings of Descartes, translated by John Cottingham, Robert Stoothoff, Dugald Murdoch, Cambridge University Press, 1984.

Myriam Diocaretz and Stefan Herbrechter: The Matrix in Theory, Editions Rodopi, 2006.

Jean Baudrillard: Simulacra and Simulation, Trans. Sheila Fariar Glaser and  Ann Arbor, University of Michigan Press, 1994.

Glenn Yeffeth: Taking the Red Pill: Science, Philosophy and Religion in

The Matrix, Harmondsworth, Penguin, 2003.

William Irwin: The Matrix and Philosophy, Chicago and La Salle: Open Court, 2002.

Plato: The complete Plato, translated by Benjamin Jowett (e-book), University of Adelaide, Australia, 2007.

Αφήστε μια απάντηση

Please enter your comment!
Please enter your name here